Khi trời xuất hiện sấm sét, nhiều người thường lo lắng việc sử dụng điện thoại có thể làm tăng nguy cơ bị sét đánh. Thực tế, mức độ an toàn phụ thuộc vào loại điện thoại, cách thiết bị được kết nối và vị trí người sử dụng. Hiểu đúng về điện thoại và sét sẽ giúp bạn chủ động hơn thay vì kiêng sử dụng điện thoại một cách máy móc.
Dùng điện thoại khi có sấm sét có nguy hiểm không?
Trong điều kiện bình thường, sử dụng điện thoại di động khi đang ở trong nhà không phải là nguyên nhân khiến sét đánh vào người. Điện thoại di động không tạo ra một “đường dẫn” đặc biệt để hút tia sét từ bầu trời xuống. Vì vậy, nếu đang ở trong một căn nhà an toàn và điện thoại chỉ sử dụng bằng kết nối không dây, nguy cơ trực tiếp từ bản thân thiết bị là rất thấp.
Tuy nhiên, điều này không có nghĩa mọi tình huống sử dụng điện thoại khi trời dông đều an toàn. Nguy cơ có thể tăng lên nếu bạn đang ở ngoài trời, đứng gần vật thể cao, khu vực trống trải hoặc sử dụng thiết bị đang kết nối trực tiếp với nguồn điện. Khi có sấm sét, vị trí của người sử dụng quan trọng hơn nhiều so với việc chiếc điện thoại có đang bật hay không.
Do đó, thay vì chỉ quan tâm đến việc dùng điện thoại khi có sấm sét, bạn nên chú ý đến môi trường xung quanh. Ưu tiên vào nhà, tránh tiếp xúc với thiết bị điện có dây và hạn chế những hoạt động có thể tạo ra đường truyền điện từ bên ngoài vào cơ thể.
Điện thoại di động có hút sét không?
Quan niệm cho rằng điện thoại di động có thể hút sét là một hiểu lầm khá phổ biến. Một chiếc điện thoại thông thường không đủ khả năng tạo ra lực hút khiến tia sét thay đổi đường đi và đánh vào người sử dụng. Tia sét chủ yếu liên quan đến sự phóng điện trong khí quyển và các điều kiện điện trường, địa hình, vật thể xung quanh.
Vì vậy, điện thoại và sét không có mối quan hệ theo kiểu điện thoại đang sử dụng sẽ tự động trở thành mục tiêu của tia sét. Một người đứng ngoài trời trong khu vực trống trải vẫn có nguy cơ cao dù không cầm điện thoại. Ngược lại, người ở trong một công trình kiên cố và tuân thủ các nguyên tắc an toàn sẽ giảm đáng kể nguy cơ.
Điều cần đặc biệt lưu ý là điện thoại có thể trở thành vấn đề nếu được sử dụng trong những điều kiện không phù hợp. Chẳng hạn, vừa sạc điện thoại vừa sử dụng trong lúc có mưa dông hoặc sử dụng thiết bị có dây kết nối với hệ thống điện có thể tiềm ẩn rủi ro do xung điện hoặc sự cố trên lưới điện.
Khi nào không nên dùng điện thoại lúc trời có sấm sét?
Nếu đang ở ngoài trời và nghe thấy tiếng sấm, bạn nên tìm nơi trú ẩn an toàn càng sớm càng tốt. Không nên tiếp tục đứng ở sân, ban công, khu đất trống hoặc gần cây cao chỉ để sử dụng điện thoại. Việc cất điện thoại vào túi không thay thế cho việc tìm nơi trú ẩn.
Bạn cũng nên tránh sử dụng điện thoại đang cắm sạc khi có mưa dông mạnh. Sét có thể gây ra xung điện trên hệ thống điện hoặc đường dây, từ đó làm hư hỏng thiết bị và tạo ra nguy cơ điện giật trong một số trường hợp. Khi không cần thiết, nên rút các thiết bị điện khỏi nguồn điện trước khi dông mạnh xuất hiện, nhưng chỉ thực hiện khi điều kiện an toàn và không chạm vào thiết bị hoặc ổ cắm đang ẩm ướt.
Ngoài ra, không nên sử dụng các loại điện thoại có dây trong thời gian có dông. Những thiết bị kết nối trực tiếp với đường dây điện thoại hoặc hệ thống dây dẫn có thể tạo ra đường truyền cho dòng điện bất thường nếu hệ thống bị ảnh hưởng bởi sét.
Có nên sạc điện thoại khi trời mưa dông?
Sạc điện thoại khi có mưa dông là tình huống cần thận trọng, đặc biệt khi dông sét đang diễn ra mạnh. Hệ thống điện trong nhà có thể chịu ảnh hưởng bởi xung điện do sét hoặc sự cố trên lưới điện, từ đó gây nguy hiểm cho các thiết bị đang kết nối trực tiếp với nguồn. Vì vậy, nếu điện thoại còn đủ pin, bạn có thể sử dụng thiết bị mà không cần vừa sạc vừa dùng.
Các thiết bị như bộ sạc, ổ cắm, máy tính và thiết bị điện tử khác cũng nên được chú ý trong thời gian mưa dông. Không chạm vào ổ điện, dây điện hoặc thiết bị điện khi tay ướt hay khi khu vực xung quanh bị ngập nước. Nếu cần ngắt nguồn thiết bị, hãy thực hiện trước khi điều kiện trở nên nguy hiểm và không cố tiếp cận hệ thống điện khi đang có nước.
Đặc biệt, nếu nhà đã bị nước tràn vào hoặc có dấu hiệu chập điện, cần ưu tiên đưa người ra khỏi khu vực nguy hiểm. Không tự ý kiểm tra hoặc sửa chữa đường điện khi chưa bảo đảm nguồn điện đã được ngắt an toàn. Trong trường hợp nghiêm trọng, nên liên hệ đơn vị điện lực hoặc người có chuyên môn để xử lý.
Thiết bị điện khi mưa dông cần lưu ý gì?
Điện thoại không phải thiết bị duy nhất cần được quan tâm khi có sấm sét. Thiết bị điện khi mưa dông như tivi, máy tính, modem, máy giặt, tủ lạnh và các thiết bị điện tử khác cũng có thể chịu ảnh hưởng nếu xảy ra xung điện hoặc sự cố trên hệ thống điện. Một số nguyên tắc cơ bản giúp giảm rủi ro gồm:
– Hạn chế sử dụng thiết bị điện có dây khi dông sét mạnh.
– Không chạm vào ổ cắm hoặc dây điện khi tay ướt.
– Không sử dụng thiết bị điện tại khu vực đang bị ngập nước.
– Rút phích cắm các thiết bị không cần thiết nếu có thể thực hiện an toàn trước khi dông mạnh.
– Không tự sửa chữa hệ thống điện khi chưa có chuyên môn.
– Không đứng gần cửa sổ, ban công hoặc khu vực có nguy cơ bị nước tạt vào khi dông mạnh.
Việc bảo vệ thiết bị điện không chỉ nhằm tránh hư hỏng tài sản mà còn góp phần bảo đảm an toàn trong nhà. Trong những cơn dông mạnh, con người cần được ưu tiên bảo vệ trước, còn việc xử lý thiết bị nên thực hiện khi điều kiện đã an toàn.
Cách phòng sét và bảo đảm an toàn trong nhà
Khi nghe thấy tiếng sấm, hãy nhanh chóng vào một công trình kiên cố và đóng cửa sổ, cửa ra vào nếu phù hợp. Hạn chế đứng gần cửa sổ, cửa kính, ban công hoặc những vị trí có thể tiếp xúc với các vật dẫn điện từ bên ngoài. Nếu căn nhà có hệ thống chống sét được thiết kế và lắp đặt đúng kỹ thuật, hệ thống này có thể giúp tạo đường dẫn an toàn cho dòng sét xuống đất.
Trong thời gian dông sét, bạn cũng nên hạn chế tiếp xúc với nước. Không nên tắm, rửa tay hoặc sử dụng vòi nước khi dông mạnh vì hệ thống ống nước và các kết nối kim loại có thể truyền dòng điện trong một số trường hợp. Đây là một trong những nguyên tắc phòng sét quan trọng nhưng thường bị bỏ qua.
Nếu đang ở trong nhà nhưng nghe thấy tiếng sấm rất gần, hãy hạn chế sử dụng các thiết bị có kết nối dây và giữ khoảng cách với các hệ thống điện, đường ống nước. Trẻ em cần được nhắc nhở không ra ban công, sân thượng hoặc chạy ra ngoài xem sét. Những hành động tưởng như tò mò và vô hại có thể làm tăng nguy cơ tiếp xúc với môi trường nguy hiểm.
Điện thoại có thể hữu ích khi xảy ra dông sét
Điện thoại di động không chỉ phục vụ liên lạc mà còn có thể hỗ trợ bạn theo dõi cảnh báo thời tiết. Khi ở trong nơi trú ẩn an toàn, bạn có thể sử dụng điện thoại để cập nhật thông tin mưa dông, cảnh báo sét hoặc liên hệ với người thân khi cần thiết.
Tuy nhiên, không nên vì muốn kiểm tra thời tiết mà đi ra ngoài trời hoặc đứng gần cửa sổ trong lúc dông mạnh. Điều quan trọng là sử dụng điện thoại ở vị trí an toàn, thay vì tập trung quá mức vào thiết bị. Nếu điện thoại cần sạc, hãy ưu tiên sạc khi thời tiết đã ổn định và hệ thống điện trong nhà an toàn.
Trong trường hợp mất điện hoặc cần liên lạc khẩn cấp, điện thoại có đủ pin sẽ trở thành một phương tiện hữu ích. Vì vậy, việc giữ thiết bị có mức pin phù hợp trước mùa mưa dông cũng là một cách chuẩn bị đơn giản.
Những hiểu lầm thường gặp về điện thoại và sét
Một hiểu lầm phổ biến là cứ cầm điện thoại khi trời có sấm là sẽ bị sét đánh. Điều này không chính xác, bởi nguy cơ sét đánh phụ thuộc chủ yếu vào môi trường, vị trí và đường phóng điện chứ không phải việc một người có cầm điện thoại hay không. Tuy nhiên, đứng ngoài trời trong lúc có dông vẫn là tình huống nguy hiểm dù có sử dụng điện thoại hay không.
Một hiểu lầm khác là chỉ cần đứng dưới mái hiên là đã hoàn toàn an toàn. Mái hiên mở hoặc công trình không kín không cung cấp mức bảo vệ tương đương với một tòa nhà kiên cố hoặc phương tiện có mái che phù hợp. Khi nghe tiếng sấm, cách an toàn hơn là vào hẳn một công trình kiên cố và tránh xa các khu vực tiếp xúc trực tiếp với môi trường bên ngoài.
Ngoài ra, không nên chủ quan vì trời chỉ mới có vài tiếng sấm mà chưa thấy mưa. Sét có thể xuất hiện trước, trong hoặc sau thời điểm mưa tại một khu vực nhất định. Vì vậy, khi đã nghe thấy tiếng sấm, bạn nên bắt đầu thực hiện các biện pháp phòng tránh thay vì chờ đến khi mưa lớn mới tìm nơi trú.
Chủ động bảo vệ bản thân khi có sấm sét
Nhìn chung, dùng điện thoại khi có sấm sét trong một căn nhà an toàn không phải là nguyên nhân khiến sét đánh vào người. Điều cần tránh là sử dụng điện thoại ngoài trời, sử dụng điện thoại có dây hoặc vừa sạc vừa dùng trong thời điểm dông sét mạnh. Quan trọng hơn, người dân cần nhanh chóng tìm nơi trú ẩn và hạn chế tiếp xúc với hệ thống điện, nước cùng các thiết bị có dây.
Theo dõi dự báo thời tiết và các cảnh báo dông sét trên thoitiet.net.vn sẽ giúp bạn chủ động hơn trước khi thời tiết chuyển xấu. Khi có sấm sét, hãy ưu tiên an toàn trong nhà, hạn chế tiếp xúc với thiết bị điện khi mưa dông và thực hiện đúng các nguyên tắc phòng sét để giảm nguy cơ tai nạn.
