Theo Trung tâm Dự báo Khí tượng Thủy văn quốc gia thì El Niño nhiều khả năng sẽ xuất hiện từ tháng 6/2026, duy trì hoạt động trong thời gian dài, mạnh dần vào những tháng cuối năm và có thể tiếp tục ảnh hưởng đến đầu năm 2027.
Kịch bản El Niño mạnh dần từ giữa năm 2026
Khả năng xuất hiện một đợt El Niño rất mạnh đang được đánh giá ở mức 60-65%. Các chuyên gia nhận định diễn biến lần này có nhiều điểm tương đồng với El Niño năm 2023. Cường độ của hiện tượng cũng có thể tiệm cận sự kiện El Niño 2015-2016.
Nếu kịch bản trên xảy ra, thời tiết tại Việt Nam nhiều khả năng sẽ biến động theo hướng cực đoan hơn. Nền nhiệt trung bình có thể tăng cao trong khi các đợt không khí lạnh xuất hiện thưa hơn. Đây là yếu tố khiến tình trạng nắng nóng kéo dài dễ xảy ra ở nhiều khu vực.
Một vấn đề đáng lo ngại khác là lượng mưa có nguy cơ suy giảm trên diện rộng. Trung Bộ, Tây Nguyên và Nam Bộ được dự báo là những khu vực chịu ảnh hưởng rõ nét nhất. Nguy cơ hạn hán, thiếu nước sinh hoạt và xâm nhập mặn vì thế có thể gia tăng vào cuối năm 2026 và đầu năm 2027.
Dù số lượng bão và áp thấp nhiệt đới thường ít hơn trong các năm El Niño, rủi ro thiên tai vẫn không hề giảm. Thực tế vẫn có khả năng xuất hiện những cơn bão mạnh với sức tàn phá lớn. Vì vậy, công tác theo dõi và chủ động ứng phó cần tiếp tục được duy trì trong thời gian tới.
Nắng nóng và thiếu mưa có thể gia tăng
Theo các dự báo hiện nay, nhiệt độ trên phạm vi cả nước trong những tháng cuối năm 2026 có khả năng cao hơn trung bình nhiều năm từ 0,5-1,5 độ C. Riêng giai đoạn từ tháng 10 đến tháng 12, mức chênh lệch có thể tăng lên 1-2 độ C tại một số khu vực. Điều này khiến nắng nóng ở Bắc Bộ và Trung Bộ xuất hiện thường xuyên hơn, thậm chí không loại trừ khả năng ghi nhận các mức nhiệt kỷ lục mới.
Một đặc trưng khác của El Niño là làm suy giảm lượng mưa trên diện rộng. Nhiều nơi có thể thiếu hụt từ 25-50% lượng mưa so với trung bình nhiều năm, trong đó Duyên hải Nam Trung Bộ, Tây Nguyên và Nam Bộ được đánh giá là những khu vực chịu ảnh hưởng rõ nét nhất. Tình trạng khô hạn cục bộ hoặc trên diện rộng vì thế có nguy cơ gia tăng tại các địa phương có nhu cầu sử dụng nước lớn cho sản xuất và đời sống.
Không thể chủ quan với thiên tai cực đoan
Dù số lượng bão và áp thấp nhiệt đới ảnh hưởng trực tiếp đến Việt Nam thường giảm trong các năm El Niño, nguy cơ xuất hiện những cơn bão mạnh vẫn hiện hữu. Các chuyên gia cảnh báo không nên chủ quan bởi chỉ một cơn bão có cường độ lớn cũng có thể gây thiệt hại nghiêm trọng.
Đáng lưu ý, El Niño không đồng nghĩa với việc mưa lớn sẽ hoàn toàn biến mất. Trong bối cảnh biến đổi khí hậu, lượng mưa trung bình có thể giảm nhưng vẫn có khả năng xuất hiện các đợt mưa cực đoan với lượng mưa trong 24 giờ đạt mức kỷ lục. Đây là yếu tố khiến nguy cơ ngập lụt, lũ quét và sạt lở đất vẫn cần được theo dõi chặt chẽ trong thời gian tới.
