Sét có thể gây nguy hiểm đến tính mạng khi xuất hiện trong lúc bạn đang di chuyển hoặc tham gia các hoạt động ngoài trời. Vì vậy, nắm rõ cách trú sét an toàn sẽ giúp bạn chủ động ứng phó khi có mưa dông, lựa chọn nơi trú ẩn phù hợp và hạn chế nguy cơ bị sét đánh. Dưới đây là những hướng dẫn quan trọng bạn nên biết để bảo vệ bản thân trong thời tiết bất lợi.
Vì sao cần biết cách trú sét an toàn khi ở ngoài trời?
Sét là hiện tượng thiên nhiên nguy hiểm, có thể gây thương tích nghiêm trọng hoặc tử vong khi đánh trúng người. Nguy cơ không chỉ xuất hiện khi trời mưa lớn mà còn có thể xảy ra khi mưa chưa đến khu vực đang đứng. Vì vậy, biết cách trú sét an toàn là kỹ năng cần thiết khi đi bộ, leo núi, cắm trại, làm việc ngoài trời hoặc tham gia các hoạt động thể thao.
Khi nghe thấy tiếng sấm, bạn nên xem đó là dấu hiệu cảnh báo và nhanh chóng tìm nơi trú ẩn phù hợp. Không nên chờ đến khi nhìn thấy tia sét hoặc mưa lớn mới bắt đầu di chuyển. Chủ động phòng tránh sét từ sớm giúp giảm nguy cơ gặp tai nạn trong thời tiết bất lợi.
Cách trú sét an toàn khi đang ở ngoài trời
Khi phát hiện mưa dông hoặc nghe tiếng sấm, hãy bình tĩnh và thực hiện các biện pháp dưới đây để bảo vệ bản thân.
1. Nhanh chóng tìm nơi trú sét an toàn
Nơi trú sét tốt nhất là một tòa nhà kiên cố, có mái và hệ thống tường bao. Nếu không có công trình phù hợp ở gần, ô tô hoặc phương tiện có mui cứng, đóng kín cửa kính cũng là lựa chọn an toàn hơn so với việc đứng ngoài trời.
Khi đã vào trong nhà hoặc ô tô, hãy đóng cửa, tránh tiếp xúc với cửa sổ và hạn chế chạm vào các thiết bị điện có dây. Không nên trú trong chòi tạm, lều vải, mái che đơn sơ hoặc công trình không có khả năng bảo vệ trước sét.
2. Tránh xa cây cao, cột điện và khu vực trống trải
Một sai lầm thường gặp khi sét đánh ngoài trời là đứng dưới cây lớn để tránh mưa. Cây cao có thể bị sét đánh trực tiếp, đồng thời dòng điện có thể truyền qua thân cây hoặc lan trên mặt đất đến người đứng gần.
Bạn cũng nên tránh xa cột điện, hàng rào kim loại, đường dây điện, cột đơn độc và các vật thể cao. Nếu đang ở đồng ruộng, sân vận động hoặc bãi đất trống, hãy di chuyển đến công trình kiên cố hoặc ô tô gần nhất khi có thể thực hiện an toàn.
3. Tránh xa ao hồ, sông suối và khu vực ngập nước
Nước và mặt đất ẩm có thể tạo điều kiện để dòng điện do sét lan truyền. Vì vậy, khi có mưa dông, bạn cần rời khỏi hồ bơi, bãi biển, sông suối và những khu vực trũng thấp có nguy cơ ngập nước.
Nếu đang bơi, chèo thuyền hoặc câu cá, hãy lên bờ và tìm nơi trú ẩn phù hợp càng sớm càng tốt. Không nên tiếp tục các hoạt động dưới nước chỉ vì cơn mưa chưa quá lớn hoặc sấm còn ở xa.
4. Làm gì khi không tìm được nơi trú sét?
Trong trường hợp không có tòa nhà kiên cố hoặc ô tô ở gần, hãy tìm khu vực thấp hơn, tránh đỉnh đồi, sườn núi trống trải, cây cao và các vật thể đơn độc. Nếu nguy cơ sét đánh đang cận kề và không còn nơi trú ẩn tốt hơn, hãy ngồi xổm thấp, chụm hai bàn chân, giữ đầu cúi xuống và hạn chế tiếp xúc với mặt đất.
Tư thế này chỉ là biện pháp giảm rủi ro trong tình huống bất khả kháng, không bảo đảm an toàn tuyệt đối. Không nằm dài trên mặt đất vì điều đó làm tăng diện tích tiếp xúc với dòng điện lan truyền. Nếu đi theo nhóm, mọi người nên đứng cách nhau vài mét để hạn chế nguy cơ nhiều người cùng bị ảnh hưởng.
Những điều cần tránh để phòng tránh sét
Bên cạnh việc tìm nơi trú ẩn, bạn cần lưu ý một số nguyên tắc an toàn mưa dông sau:
– Không trú dưới cây đơn độc: Cây cao không phải nơi trú sét an toàn, kể cả khi tán cây rộng.
– Không đứng gần vật kim loại: Tránh hàng rào, cột kim loại, xe đạp, xe máy và dụng cụ lao động bằng kim loại. Không phải mọi vật kim loại đều hút sét, nhưng chúng có thể dẫn điện khi xảy ra sự cố.
– Không tiếp tục hoạt động ngoài trời: Tạm dừng leo núi, đá bóng, câu cá, làm việc trên cao hoặc di chuyển trên vùng đất trống khi nghe tiếng sấm.
– Không sử dụng ô làm nơi trú ẩn: Ô không bảo vệ bạn khỏi sét. Nếu cần di chuyển đến nơi an toàn, hãy ưu tiên rời khỏi khu vực nguy hiểm nhanh chóng.
– Không chủ quan khi mưa đã ngớt: Sét vẫn có thể xuất hiện sau khi mưa giảm hoặc trong lúc trời có vẻ quang đãng.
Để phòng tránh sét hiệu quả, hãy theo dõi dự báo thời tiết trước khi đi xa, kiểm tra cảnh báo dông sét và chủ động hoãn hoạt động ngoài trời nếu điều kiện không thuận lợi.
Khi nào có thể tiếp tục hoạt động ngoài trời?
Sau khi đã tìm được nơi trú sét, bạn không nên vội rời đi ngay khi mưa vừa tạnh. Hãy chờ ít nhất 30 phút kể từ tiếng sấm cuối cùng trước khi tiếp tục hoạt động ngoài trời. Nếu tiếng sấm xuất hiện trở lại, thời gian chờ cần được tính lại.
Với các hoạt động như cắm trại, trekking hoặc làm việc ngoài trời, nên xác định trước những nơi trú ẩn kiên cố trên hành trình. Lều cắm trại không được xem là nơi bảo vệ an toàn trước sét. Nếu thời tiết chuyển xấu, hãy ưu tiên đến công trình kiên cố hoặc phương tiện có mui cứng thay vì cố hoàn thành lịch trình.
Cần làm gì nếu có người bị sét đánh?
Nếu chứng kiến người bị sét đánh, hãy gọi cấp cứu và tìm sự hỗ trợ khẩn cấp. Người bị sét đánh không mang điện tích nguy hiểm trên cơ thể, vì vậy bạn có thể tiếp cận để sơ cứu khi khu vực đã đủ an toàn. Tuy nhiên, không nên ở lại nơi trống trải nếu dông sét vẫn tiếp diễn và có thể gây nguy hiểm cho người cứu hộ.
Kiểm tra phản ứng và nhịp thở của nạn nhân. Nếu người đó không thở bình thường, hãy bắt đầu hồi sinh tim phổi (CPR) nếu bạn biết cách thực hiện, đồng thời làm theo hướng dẫn của nhân viên cấp cứu qua điện thoại. Không di chuyển nạn nhân khi nghi ngờ chấn thương nghiêm trọng, trừ khi cần đưa họ khỏi mối nguy hiểm tức thời.
Nắm rõ cách trú sét an toàn tại bài viết của thoitiet.net.vn giúp bạn chủ động bảo vệ bản thân khi gặp mưa dông ngoài trời. Hãy nhanh chóng tìm nơi trú sét là tòa nhà kiên cố hoặc ô tô có mui cứng, tránh cây cao, khu vực trống trải và mặt nước. Đồng thời, theo dõi dự báo thời tiết, tuân thủ cảnh báo và chờ ít nhất 30 phút sau tiếng sấm cuối cùng trước khi trở lại hoạt động ngoài trời. Những biện pháp đơn giản nhưng đúng cách sẽ góp phần giảm thiểu rủi ro do sét gây ra.
