Mỗi khi bước vào mùa hè, cụm từ “nắng nóng”, “nắng nóng gay gắt” hay “thời tiết cực đoan” thường xuyên xuất hiện trong các bản tin dự báo thời tiết. Tuy nhiên, không phải ai cũng hiểu rõ những thuật ngữ này được xác định dựa trên tiêu chí nào. Nhiều người cho rằng chỉ cần cảm thấy oi bức là đã được xem là nắng nóng, trong khi trên thực tế, cơ quan khí tượng sử dụng những ngưỡng nhiệt độ cụ thể để đưa ra cảnh báo.
Nắng nóng là bao nhiêu độ theo quy định khí tượng?
Câu hỏi nắng nóng là bao nhiêu độ luôn nằm trong nhóm được nhiều người tìm kiếm vào mỗi mùa hè.
Theo cách phân loại trong ngành khí tượng, nắng nóng không được đánh giá dựa trên cảm giác nóng của con người mà căn cứ vào nhiệt độ cao nhất ghi nhận trong ngày tại khu vực quan trắc. Khi nền nhiệt đạt đến một ngưỡng nhất định và duy trì theo tiêu chí quy định, cơ quan chuyên môn sẽ phát đi thông tin về tình trạng nắng nóng.
Điều này có nghĩa là cùng một ngày, có người cảm thấy rất nóng nhưng khu vực đó vẫn chưa được xếp vào diện nắng nóng theo tiêu chuẩn khí tượng. Ngược lại, ở những nơi nhiệt độ đạt ngưỡng quy định, bản tin dự báo sẽ chính thức đưa ra cảnh báo để người dân chủ động ứng phó.
Bên cạnh nhiệt độ, các yếu tố như độ ẩm, tốc độ gió và cường độ bức xạ mặt trời cũng ảnh hưởng đến cảm giác nóng của cơ thể, nhưng không phải là căn cứ chính để xác định nắng nóng.
Tiêu chí nắng nóng được xác định như thế nào?
Để đưa ra cảnh báo chính xác, cơ quan khí tượng sử dụng nhiều dữ liệu quan trắc thay vì chỉ dựa vào một chỉ số đơn lẻ. Các tiêu chí nắng nóng thường bao gồm:
– Nhiệt độ cao nhất trong ngày.
– Thời gian duy trì nền nhiệt cao.
– Phạm vi khu vực chịu ảnh hưởng.
– Diễn biến của các hình thái thời tiết liên quan.
Việc áp dụng các tiêu chí này giúp đảm bảo thông tin dự báo phản ánh đúng thực tế, đồng thời tạo cơ sở để các địa phương triển khai các biện pháp ứng phó khi xuất hiện nắng nóng trên diện rộng.
Đối với người dân, hiểu được nguyên tắc xác định nắng nóng sẽ giúp việc theo dõi bản tin thời tiết trở nên dễ dàng hơn, tránh nhầm lẫn giữa cảm giác nóng thông thường và các đợt nắng nóng cần cảnh giác.
Khi nào được gọi là nắng nóng gay gắt?
Ngoài nắng nóng thông thường, các bản tin còn nhắc đến nắng nóng gay gắt hoặc nắng nóng đặc biệt gay gắt.
Đây là cấp độ cảnh báo cao hơn, được sử dụng khi nhiệt độ cao nhất trong ngày vượt qua những ngưỡng nhất định theo quy định của ngành khí tượng. Những đợt nắng nóng ở cấp độ này thường kéo dài nhiều ngày, phạm vi ảnh hưởng rộng và có khả năng gây tác động lớn đến sức khỏe cộng đồng cũng như hoạt động sản xuất.
Trong thời gian xảy ra nắng nóng gay gắt, nguy cơ mất nước, say nắng, sốc nhiệt và cháy nổ cũng tăng lên đáng kể. Các ngành như nông nghiệp, xây dựng, giao thông hay điện lực thường chịu nhiều ảnh hưởng hơn do phải làm việc ngoài trời trong điều kiện khắc nghiệt.
Vì vậy, khi bản tin thời tiết phát đi cảnh báo nắng nóng gay gắt, người dân nên hạn chế ra ngoài vào thời điểm nắng mạnh và chủ động thực hiện các biện pháp bảo vệ sức khỏe.
Vì sao cùng một mức nhiệt nhưng cảm giác nóng lại khác nhau?
Nhiều người thắc mắc vì sao cùng một mức nhiệt nhưng có ngày cảm thấy dễ chịu, có ngày lại oi bức hơn rất nhiều.
Nguyên nhân là bởi nhiệt độ không phải yếu tố duy nhất quyết định cảm giác nóng. Một số yếu tố ảnh hưởng gồm:
– Độ ẩm không khí.
– Tốc độ gió.
– Cường độ tia UV.
– Bức xạ nhiệt từ mặt đường, bê tông hoặc mái tôn.
– Thời gian tiếp xúc trực tiếp với ánh nắng.
Ví dụ, khi độ ẩm cao, mồ hôi khó bốc hơi nên cơ thể tản nhiệt kém, khiến cảm giác nóng tăng lên dù nhiệt độ không thay đổi nhiều. Đây cũng là lý do nhiệt độ cảm nhận đôi khi cao hơn mức nhiệt được dự báo.
Thời tiết cực đoan khiến nắng nóng ngày càng đáng lo ngại
Trong những năm gần đây, các chuyên gia ghi nhận số lượng và cường độ các đợt thời tiết cực đoan có xu hướng gia tăng ở nhiều khu vực.
Những đợt nắng nóng kéo dài không chỉ xuất hiện thường xuyên hơn mà còn có cường độ mạnh hơn trước. Điều này gây áp lực lên hệ thống điện, làm tăng nguy cơ cháy rừng, ảnh hưởng đến nguồn nước và tác động trực tiếp đến sức khỏe con người.
Đặc biệt, trẻ nhỏ, người cao tuổi, phụ nữ mang thai và người mắc bệnh tim mạch hoặc hô hấp là những nhóm dễ bị ảnh hưởng nhất khi nền nhiệt duy trì ở mức cao trong nhiều ngày liên tiếp.
Việc theo dõi dự báo thời tiết và các cảnh báo nắng nóng vì thế ngày càng trở nên quan trọng trong bối cảnh biến đổi khí hậu hiện nay.
Làm gì để bảo vệ sức khỏe trong những ngày nắng nóng?
Dù nắng nóng ở mức thông thường hay gay gắt, mỗi người đều nên chủ động thực hiện các biện pháp phòng tránh để giảm thiểu rủi ro. Một số lưu ý hữu ích gồm:
– Theo dõi dự báo thời tiết mỗi ngày.
– Hạn chế ra ngoài vào thời điểm nắng mạnh.
– Uống đủ nước và bổ sung điện giải khi cần.
– Mặc quần áo sáng màu, thoáng mát.
– Đội mũ, đeo kính râm và sử dụng kem chống nắng.
– Nghỉ ngơi tại nơi râm mát nếu phải làm việc ngoài trời.
– Quan sát các dấu hiệu mất nước hoặc say nắng để xử lý kịp thời.
Những thói quen đơn giản này sẽ giúp cơ thể thích nghi tốt hơn với điều kiện thời tiết khắc nghiệt.
Nắm rõ nắng nóng là bao nhiêu độ và cách phân biệt giữa nắng nóng thông thường với nắng nóng gay gắt sẽ giúp bạn hiểu chính xác hơn các bản tin dự báo thời tiết. Bên cạnh việc theo dõi nhiệt độ cao nhất, người dân cũng nên quan tâm đến tiêu chí nắng nóng và những cảnh báo về thời tiết cực đoan để chủ động bảo vệ sức khỏe.
